به راستي چه خارق العاده است كه هيچ دو انساني را نيابي كه سر انگشتي مشابه داشته باشند . اثر انگشت يكي از آيات و نشانه هاي پروردگار يكتاست . چنانكه خود نيز در آيۀ چهارم از سورۀ قيامت بدين موضوع اشاره دارد . « بلي ما قادريم كه سر انگشتان او را هم منظّم درست گردانيم . » قرن ها قبل از اينكه علم وجود اين خصيصۀ منحصر به فرد را دريابد واز آن استفاده نمايد در كتاب آسماني ما بيان شده است .و اين  « مشتي ست از خروار » .پس چه كسي ياراي ردّ اين معجزۀ الهي را دارد .

دانش آموزان عزيز سوّم تجربي فردا شنبه آزمون علمي – مقايسه اي برگزار خواهد شد به همين مناسبت چند نكته تستي مي نويسم شايد به كارتون بياد .

فرمول يافتن تعداد حالات استقرار تترادها در متافاز يك ميوز:

تعداد حالات استقرار=2^n-1       ، n تعداد جفت كروموزوم است.

تعداد DNA و رشته هاي پلي نوكلئوتيدي:

اگر n كروموزوم يك كروماتيدي داشته باشيم n مولكول DNA و 2n زنجيره ي پلي نوكلئوتيدي خواهيم داشت.

اگر n كروموزوم دوكروماتيدي داشته باشيم 2n مولكول DNA و 4n زنجيره ي پلي نوكلئوتيدي خواهيم داشت.

تعداد پيوند فسفو دي استر:

اگردر باكتري ها كه DNA ي حلقوي دارند n جفت (2n) نوكلئوتيد يا باز آلي وجود داشته باشد ، 2n پيوند فسفو دي استروجود خواهد داشت.(در هر زنجيره  ،n پيوند)

اگر در يوكاريوت ها كه DNA خطي است n جفت (2n) نوكلئوتيد يا باز آلي وجود داشته باشد ، 2n-2 پيوند فسفو دي استر وجود خواهد داشت.(در هر زنجيره ، n-1 پيوند)

طلوع فجر پیروزی مبارك .

اين كارت پستال تقديم به دانش آموزان گلي كه با نمره هاي خوبشون تو امتحانات نيمسال اوّل براي ادامۀ راه منو دلگرم كردند .

 نكاتي درباره مشاهده اپيدرم پياز

در هستي ، هيچ اتّفاقي باشكوه تر از پيوستن ها نيست : پيوستن شب به روز كه حاصل آن سحرگاهانِ سِحرانگيز است . پيوستن روز به شب كه نتيجۀ آن غروب هاي رؤيايي است . پيوستن پاييز به زمستان كه از آن يلداي خاطره انگيز زاده مي شود . پيوستن زمستان به بهار كه از آن نوروز متولّد مي گردد . پيوستن ابر به زمين كه باران را هديه مي آورد و پيوستن دانه به آغوش خاك كه شكوه رُستن و رَستن را مي آفريند . امّا هيچ كدام مثل پيوستن چشمۀ زلال رهبري به كوير ابركوه نيست . اين پيوستن را خجسته مي داريم .

در كتاب علوم زيستي سال اول دبيرستان در بحث ويتامين ها نامي از پلاگر و بري بري بدون توضيح برده شده است.بنابر اين در ذيل به اختصار به توضيح آن ها پرداخته شده است:

پلاگر(pellagra):بيماري پوستي خاصي است كه مخصوصاً در مناطق فقير نشين كه پايه ي رژيم غذايي آن ها ذرت و فاقد پروتئين هاي حيواني است ديده مي شود.علت اصلي بيماري كمبود ويتامين نياسين(niacin=ويتامينpp=B₃) مي باشد.اين بيماري بخصوص در قسمت هايي از پوست كه در مجاورت هوا و آفتاب قرار مي گيرند(پوست صورت ، گردن ، دست ها و پاها)مشاهده مي شود.در اين بيماري عوارضي چون اسهال ، ضعف و اختلالات مغزي به نام جنون پلاگري نيز ديده مي شود كه مي تواند منجر به مرگ گردد.

بري بري(beriberi): اين كلمه سنگالي و به معني ضعف زياد كه در اثر كمبود ويتامين تيامين(B₁) به وجود مي آيد.بيماري بر دو نوع است:شكل فلجي و شكل ورمي.شكل فلجي آن كه پيشرفت كندتري دارد با فلج ماهيچه هاي پاها كه به تدريج تحليل مي روند ، شروع مي شود و سپس فلج به ماهيچه هاي تنفسي سرايت كرده و مرگ بر اثر خفگي فرا  مي رسد. در شكل ورمي آن كه زودتر فرد را مي كشد ، ورم همه ي بدن را فرا گرفته و اختلالات عصبي و گوارشي(بخصوص اسهال) و ناراحتي قلبي بروز مي كند و مرگ اغلب در اثر توقف حركات قلب است

   جهت تهيه سرم براي مبارزه با يك بيماري خاص ، نژاد خالصي از عامل عفوني را در محيط كشت  مناسب پرورش مي دهند.سپس آن را چندبار به جانوري نظير اسب تزريق مي كنند .با رعايت اين نكته كه در هر بار مقدار آن را افزايش مي دهند.بعد از مدتي در بدن جانور در پاسخ به عامل عفوني تزريق شده مقادير زيادي آنتي بادي جمع مي شود.سپس در فواصل زماني معين خون جانور را مي گيرند ، سلول هاي خوني و ديگر پروتئين ها غير از آنتي بادي مورد نظر را از آن جدا مي كنند ، مايع به دست آمده را سرم مي نامند.

سیانو باکتری

باکتریوفاژ 

 انواع نوکلئوتید

  داروین در سن ۵۱ سالگی                                 داروین در سن ۷ سالگی   

سوال:می دانیم که درون لیزوزوم آنزیم های بسیاری وجود دارد از جمله آنزیم های تجزیه کننده ی پروتئین و لیپید با این حال این آنزیم ها غشای لیزوزوم را که پروتئین و لیپید است را تجزیه نمی کنند؟! کدام ویژگی لیزوزوم و غشای آن سبب این پدیده شده؟

جواب:مشخص شده که غشای لیزوزوم به مقدار زیادی گلیکوزیله می باشد به این معنی که دارای یک لایه از کربوهیدرات در بخش داخلی غشای خود است که این خصوصیت ازغشای لیزوزوم  در مقابل آنزیم ها محافظت محافظت می کند و این که آنزیمهای موجود در لیزوزوم دارای عمر کوتاهی بوده که این امر باعث می شود که آنزیمها فرصت کافی برای هضم غشای لیزوزوم را نداشته باشند. بعلاوه از آن جایی که فعالیت بهینه ی آنزیم های لیزوزومي    PH=3 ta 5می باشد و همان طور که می دانیم در محوطه ی غشای لیزوزوم به دلیل وجود پمپ پروتون این PH به حدود 1 می رسد و این موضوع ممانعت کننده ی اثرات آنزیم های لیز کننده می شود .

                                       

تاریخچه و مقدمه: در اوایل سالهای 90 میلادی عبارت پروتئوم و پروتئومیکس که مشابه کلمات ‌ژنوم و ژنومیکس می‌باشند، توسط آقای مارک ویلکینز و همکاران ایشان بکار برده شد. عبارت ژنوم به معنای محتوای ژنتیکی و پروتئوم به معنای محتوای پروتئینی است. در واقع اگر بخواهیم به معرفی اجمالی پروتئومیکس اشاره کنیم، باید به کلمه پروتئوم که به مجموعه پروتئينهاي بيان شده در يك سلول، ارگانيسم و يا موجود زنده است و شامل كليه ايزوفرمها و انواع تغيير يافته آن می‌شود، توجه کنیم. در حقیقت تعیین سکانس پروتئینها در معلوم شدن سکانس ژنها دو عامل گسترش علم پروتئومیکس را موجب شده‌اند. پیشرفت اسپکترومتری جرمی (Mass Spectrometty, MS) و علوم کامپیوتری از عوامل دیگری هستند که پیشرفت علم پروتئومیکس را در پی داشته‌اند. علم پروتئومیکس در حقیقت علم شیمی پروتئینها است با این تفاوت که بجای یک یا چند پروتئین، کل محتوای پروتئین یک سلول یا بافت و یا موجود زنده تحت مطالعه قرار می‌گیرد که به دو شاخه پروتئومیکس ساختمانی و عملکردی تقسیم می‌شود. در پروتئومیکس ساختمانی هدف شناسایی تک تک پروتئین‌های تشکیل دهنده موضوع مورد تحقیق است. اما در پروتئومیکس عملکردی تغییرات پروتئین‌ها چه از نظر تعداد یا فرم تحت تأثیر عوامل بیرونی و یا درونی مورد مطالعه قرار می‌گیرد. در پروتئومیکس ساختمانی هدف اصلی جدا کردن تک تک پروتئین‌ها از یکدیگر و مشاهده کردن بیشترین تعداد ممکن پروتئین با استفاده از روشهای رنگ‌آمیزی حساس می‌باشد.

كاربرد پروتئوميكس: پروتئوميكس كاربردهاي زيادي دارد. دامنه فراگير اين كارآيي از تحقيقات ديرينه‌شناسي تا پيگيري علائم حيات در ديگر كرات را دربرمى‌گيرد. اما عمده‌ترين كاربرد علم مذكور، در حيطه پزشكي، همچون تشخيص و درمان بيماريها، ساخت داروهاي جديد و همچنين عرصه پرجذبه بيوتكنولوژي است.

 عمده‌ترين كاربردها در زمينۀ تشخيص و درمان بيماري ها عبارت است از: 1 ـ تشخيص بيماري‌هاي ارثي 2 ـ تشخيص بيماري‌هاي عفوني و بيماري‌هاي مشترك انسان و دام 3 ـ تشخيص زودرس بيماري‌هاي بدخيم .

 اهمیت پروتئومیکس: اهميت اين موضوع باعث شد كه در سال 2003 توجه ويژه‌اي به پروتئوميكس و جايگاه آن در تشخيص و درمان بيماري‌ها معطوف گرديده و رشته‌اي تحت عنوان پروتئوميكس باليني بنيانگذاري و مطرح گردد، لذا مطالعه پروتئین‌ها با پیشرفت سریع ابزاری و تکنیکی از جایگاه خاصی برخوردار گردیده و با عنایت بدین امر که پروتئین‌ها مسئول تمامی فرایندهای درون سلولی می‌باشند، دریچه جدیدی در عرصه تشخیص و درمان گشوده شده است. گرچه توجه ويژه جوامع علمي، پژوهشي و اقتصادي، اجتماعي به پروتئوميكس در حال فزوني است و در حال حاضر کشورهای متعددی در این زمینه با بکارگیری سرمایه‌های عظیم به فعالیتی گسترده مشغول می‌باشند، مع‌الوصف، پروتئوميكس در جهان گام‌هاي آغازين خود را مى‌پيمايد.

 برخی از حیطه‌های تحقیقات پروتئومیکس به شرح ذیل می‌باشد: - بیوشیمی، ژنتیک و بیولوژی مولکولی - بیومارکرهای بالینی - فاکتورهای کاردیوواسکولر - پروتئومیکس و بیوتکنولوژی - پروتئومیکس بیماری‌ها - پروتئین‌ها در پاتولوژی و درمان و ساختار آن‌ها - گلیکوپروتئومیکس و متابولومیکس - نوروپروتئومیکس - پروتئوم میکروب‌ها - تکنولوژی‌های پروتئومیکس (الکتروفورز دوبعدی، اسپکترومتری جرمی، نانوتکنولوژی، آرایه‌ها و ریزآرایه‌های پروتئین، شیمی پروتئین و...) - فارماسیوتیکال پروتئومیکس - پلاسما پروتئومیکس - بیوانفورماتیک - آنتی‌بادی‌ها و تکنولوژی آن - سم‌شناسی - پروتئومیکس عملکردی و ساختمانی - نانوتکنولوژی در پروتئومیکس .

 اختلاف پروتئومیکس و ژنومیکس: تغییراتی که در ژنوم به علت موتاسیون رخ می‌دهد بوسیله دو روش PCR و هیبریداسیون بررسی می‌شود که این ابزارها در مورد پروتئومیکس صدق نمی‌کند، به این دلیل که برای پروتئینها مکمل یا هیبرید وجود ندارد. همچنین پروتئین‌ها نمی‌توانند با توالی اسیدآمینه مربوط به خود هیبرید شوند در صورتی که جفت شدن بازهای DNA اجازه هیبرید شدن را در مورد الیگونوکلئوتیدها می‌دهد، از آنجا که هر پروتئین محصول یک ژن است و هر پروتئینی دارای ماهیت مولکولی واحدی نیست و این به علت تغییر و اصلاحاتی است که بعد از ترجمه در آن صورت می‌گیرد، همچنین به دلیل اینکه مکانیسم‌های تنظیمی داخل سلولی و فاکتورهای محیطی بر روی پروتئینها متفاوت است، بنابراین اشکال مختلف یک پروتئین در یک سلول مشاهده می‌شود .

جهت دستیابی به برخی از اهداف مرکز پروتئومیکس بالینی دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي مبادرت به انجام طرحهای تحقیقاتی نموده است که جهت تحقق بخش مهمی از پروژه‌های مربوطه، تفاهم‌نامه‌ای با مؤسسه خدمات پژوهشی و صنعتی عصر نوین منعقد گردیده که حاصل همکاری مشترک دانشگاه و مؤسسه مزبور منجر به مطالعه پیری در سلول‌های عصبی( Astrocyte cell ) از طریق پروتئومیکس گردید که به فاکتورهای جدید که عامل پیری در سلولهای عصبی هستند، دست یافته است .